26 Aralık 2016 Pazartesi

HAŞİM İÇİN

Ahmet Haşim hakkında Hece özel sayısına iki yazı yazdım. Birinci yazı "Akşamlarım" adlı, şairin kitaplarına almadığı bir şiire dair. Diğeri "Eleştirmen Haşim". Ayrıca özel sayıda "Avcıya" şiirim de yer alıyor. Haşim'li. Sayı 2017 Ocak başında çıkıyor. 

Haşim’in şiiri anladıklarına teslimiyetinin ifadesidir. Teslimiyet bizim bağlamımızda hiç şüphesiz “kişinin kalbinin arzusu hakkında düşünmekten vazgeçmesi değildir. Aksine teslim olmak eski ilgiyi korumayı, ancak yeryüzünde hiçbir şeyin bu arzuyu tatmin etmeye yetmeyeceğini kabul etmek demektir.”[i] Korunan ilgi, birbirini yok eden zıt kavramlarda açığa vurulur. Geleceği kapatan bir karanlık şiirin asıl karakteridir. Hep taşkın, kapatıcı, saldırgan, istilacı, derin, soğuk, büyük olan karanlık; fitili hiç sönmeyen arzunun -sanıldığı gibi- düşmanı değil -sanıldığının aksine- körükleyicisidir.

Zulmet o kadar doldu ki âfâk silindi; [ii]

Denebilir ki şair “özün karanlık tapınağında” (Shelley), eşyanın ardındaki karanlığı, esasen yegâne hakikati, açılıp saçılan “karanlık tohum”u (hubûb-ı târ) şiirinde istimlak etmiştir. Hissedilir ki şair o anda tüm sancılı varolma talepleriyle birlikte etine yerleşiyor ve yıkımı talep ediyor.  

Emellerimde bu dem bir hubûb-ı târ uyanır.

Yaşar Nabi 1954 yılında hazırladığı Ahmet Haşim - Hayatı Sanatı Eserleri kitapçığına[iii] yazdığı nefis önsözde Haşim’in kendi mıntıkasıyla ilişkisini birkaç cümlede saptamıştır: Bizim de kuşkusuz görmekten uzak olmadığımız Haşim’in bu şiirsel duruşu belki bugün herkesçe de malum: Onun Millî Edebiyat akımına uymadığı, hece vezni saltanat sürerken hece vezniyle yazmadığı, dilde özleşme hareketini takip etmediği ve en önemlisi de “dert teşhir eden” şiirden uzak durduğu. Bunun belki halk içinde şöhret sahibi olmaya en uzak duruş olmakla birlikte şair duruşlar içinde en kıymetlisi olduğunu vurgulamak isterim. Şiirden kaytarmadan ve müsadereye hep direnerek salt şiirle kendini ayakta tutan bir duruş.


[i] S. Kierkegaard, Korku ve Titreme, çev., İbrahim Kapaklıkaya, 2. bas. (İstanbul: Anka Yayınları, 2002), 21.
[ii] Ahmet Haşim, Bütün Kitapları içinde “Hasta İken”, haz., Raşit Çavaş (İstanbul: Oğlak Yayınları, 2004), 60.
[iii] Ahmet Haşim, Hayatı Sanatı Eserleri, haz., Yaşar Nabi Nayır, 2. bas. (İstanbul: Varlık Yayınları, 1954).