29 Ocak 2017 Pazar

HUGO BALL'DAN BİR ŞİİR / Burak Ş. Çelik

1886 yılında  Almanya’nın Pirmasens kasabasında doğup 1927 yılında İsviçre’nin Abbondio kentinde hayatını kaybetmiş olan Hugo Ball Almanya’nın önemli şairlerindendir. Yazarlığın yanında müzik ve tiyatro ile de ilgilenmiştir. Sert toplum eleştirileriyle bilinir. En önemli yapıtı, Alman romancı Hermann Hesse'nin ilk eleştirel yaşam öykülerinden olan Hermann Hesse, sein Leben und sein Werk'tir. 
Münih ve Heidelberg üniversitelerinde sosyoloji ve felsefe eğitimi gördükten (1906-1907) sonra oyuncu olmak üzere 1910'da Berlin'e gitmiştir. Kararlı bir barış yanlısı olan Ball, I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'yı terk ederek 1916'da tarafsız İsviçre'ye yerleşmiştir. Aynı yıl Zürih'te açtığı Cabaret Voltaire, dönemin ünlü sanatçılarının toplandığı bir kafe olmuştur. Dadaizm akımı bu kafe toplantıları ortamında oluşur. Ball 1917'de Bern'e gitmiş, bir süre burada gazetecilik yaptıktan sonra Ticino'ya yerleşmiştir.
Diğer önemli yapıtları, Kritik der deutschen Intelligenz (1919; Alman Aydınlarının Eleştirisi) ve Die Flucht aus der Zeit 'tır (1927; Zamandan Kaçış). Resimde sağdan ikinci. 


İLKBAHAR
İşte böyle ihtiyatla sen
Kameriyelerle ve dallar
İle gecelerimin bahçelerini sardın
Şimdi düşünceler gülümsüyorlar

Şimdi şakıyor bana kafeste
Tatlı bülbüller
Ve hep kulak kabartmak istediğim yerde
Aklıma bir şarkı düşer

Güneş senin bakışlarında parıldıyor
Ve batıyor benimkiler de
Böyle bahşediyorsun bana güzel günü
Bir narin yıldız tahayyürü

Böylece benim kâbuslarımı
Aydınlatıverdin her yerde
Ve hep adım atmak istediğim yerde
Karşılaşıyorum ellerinle


FRÜHLİNG
So hast du in Behutsamkeit
Mit Lauben und mit Ranken
Den Garten meiner Nacht umsäumt
Jetzt lächeln die Gedanken.

Nun singen mir im Gitterwerk
Die süßen Nachtigallen
Und wo ich immer lauschen mag
Will mir ein Lied einfallen.

Die Sonne strahlt in deinem Blick
Und geht in meinem unter.
So schenkst du mir den schönen Tag
Ein mildes Sternenwunder.

So hast du meinen dunklen Traum
Durchleuchtet aller Enden
Und wo ich immer schreiten mag,
Begegne ich deinen Händen.

(Hece'de bu ay yer alacak Hugo Ball sayfalarından bir kesit bu. Hugo Ball'a dair kapsamlı bir makale ve iki şiirin de çevirisi yer alıyor Hece çeviri sayfalarında. Fotoğraf: Burak Ş. Çelik)