25 Ocak 2017 Çarşamba

JAMES JOYCE / EZRA POUND

(...)
Edebiyatta temiz, abartılmamış ve gerçekçi eserler verilmesi ve nesirde iyi örneklerin bulunması çok önemlidir. Modern Avrupa’nın içinde bulunduğu cehennemin sebebi, Almanya’da örnek olabilecek bir hükümetin ve Almancada saygın nesir örneklerinin bulunmamasıdır. Temiz düşünce ve aklıselim temiz nesre bağlıdır. Bunlar birbirinden ayrılamaz. İlki ikincisini üretir. İkincisi ilkini koruyarak ona dönüşür.

Almancanın lapa gibi cümle yapısı, fiilin cümlenin sonuna binmesi gibi şeyler kültürün parçası olmakla birlikte sebep olduğu cehennemin de bir parçasıdır; bu tıpkı Roma’nın sonraki dönemlerindeki retoriğin tüm Roma İmparatorluğu’nun gerilemesi ve çökmesine zemin hazırlaması gibidir. Düzgün yazı yazmayı beceremeyen bir milletin ne yönetimine ne de düşüncelerine güvenilebilir.

Almanya’nın iki iyi nesir yazarı olmuştur, Muhteşem Frederick ve Heine - biri Voltaire’den eğitim almış, diğeri de Fransızca ve Paris’ten beslenmiştir. Ancak kasvetli bir edebiyata aşina bir millet meraklılar ve üçkâğıtçılar tarafından yönlendirilebilirdi, tıpkı Almanların kendi kontrolcüleri tarafından yönetilmeleri gibi.

Anlaşılır olma terörü hiç kimseye mahsus değildir. Zorluk çıkaranlar ve görgüsüzler her yerdeler ve içlerinde medeniyete karşı en kalıcı tehlikeyi barındırıyorlar. Net ve yoğun nesir bunlara karşı bir koruyucu niteliğindedir ve o şekilde değer görmelidir. Bu tarz bir üsluba aşina olan zihinler ulusal söylemlerle ve kamu duygusallıklarıyla kandırılamayacak veya korkutulamayacaktır.
Bu hakikatler edebiyat düşmanları için bile tamamen doğrudur. Kaliteli edebiyat sevenler için tartışmaya gerek bile yoktur.


Ezra Pound’un “James Joyce” adlı yazısından, The Egoist, IV, 2 (Şubat 1917), ss. 21-22. İngilizceden çeviren Merve Yalçın. Bu yazının da yer aldığı ve editörlüğünü yaptığım Pound/Joyce adlı yazışmalar kitabı önümüzdeki ay Cümle Yayınlarından çıkacak. Hece dergisinin Şubat sayısında da Pound'un Joyce'a yazdığı özel bir mektup yer alıyor. 

Fotoğrafta Pound ve Joyce'tan başka mektuplarda sıkça geçen Ford Madox ve Quinn de yer alıyor.